الهيين يك شخص و فرد به شكل يك عامل در عرض ساير عوامل و پرزورتر از آنها جلو ساير عوامل را مىگيرد و خودش بشخصه حكومت مىكند . ايضاً بنا بر هر دو نظر يكى از اصول و نواميس ، اصل فعاليت و سعى و همت و كوشش است . 8 . در جلد دوم نشريهء سالانهء مكتب تشيع ، صفحهء 151 آقاى طباطبايى از توحيد صدوق نقل مىكنند : . جاء اليه ( على عليه السلام ) رجل فقال : يا اميرالمؤمنين ، اخبرنى عن القدر . فقال : * ( بحر عميق فلا تلجه . ) * فقال : يا اميرالمؤمنين ، اخبرنى عن القدر . قال : * ( طريق مظلم فلا تسلكه . ) * قال : يا اميرالمؤمنين ، اخبرنى عن القدر . قال : * ( سرّ الله فلا تتكلفه . ) * قال : يا اميرالمؤمنين ، اخبرنى عن القدر . فقال اميرالمؤمنين عليه السلام : * ( اما اذا ابيت فانى سائلك اخبرنى أكانت رحمة الله للعباد قبل اعمال العبادام كانت اعمال العباد قبل رحمة الله ؟ ) * قال ( الراوى ) : فقال له الرجل : بل كانت رحمة الله للعباد قبل اعمال العباد . فقال اميرالمؤمنين عليه السلام ( مخاطباً لاصحابه ) : * ( قوموا فسلَّموا على اخيكم فقد اسلم و كان كافراً ( 1 ) ) * قال : و انطلق الرجل غير بعيد ثم انصرف اليه فقال له : يا اميرالمؤمنين ، أ بالمشية الاولى نقوم و نقعد و نقبض و نبسط ؟ فقال له اميرالمؤمنين عليه السلام : * ( و انك لبعد فى

--> ( 1 ) آقاى طباطبايى اينطور توضيح مىدهد كه قدر يعنى ارتباط اعمال به مشيت حق و حضرت [ آن را بيان مىكند ] از راه اينكه نظام آفرينش مشمول رحمت يعنى رساندن اشياء به غايات آنهاست و از آن جمله رساندن انسان از طريق اعمال اختيارى به غايات كماليه است و از طرفى تعلق اراده به رسانيدن رحمت از راه جزاى عمل بدون تعلق اراده به خود اعمال معنى ندارد ، پس خود اعمال نيز مورد تعلق ارادهء حق خواهد بود ، پس قدر شامل است بر همه چيز حتى اعمال انسانها و البته تعلق ارادهء حق به عمل انسان مستلزم بطلان تأثير ارادهء خود انسان نخواهد بود زيرا عليت حق سبحانه نسبت به اشياء عليت عامه را ابطال نمىكند ، پس در حقيقت ارادهء حق به ارادهء انسانى كه موجد فعل است تعلق مىگيرد و به عبارت ديگر حق سبحانه فعل اختيارى انسان را مىخواهد نه فعل انسان را بدون اتصاف به صفت اختيار .